Dünya Süper El Nino’ya hazırlanıyor: Fiyatlar yüzde 16 artabilir, sofraları vuracak 8 ürün açıklandı
El Nino, 2026 sonbahar‑kış döneminde Pasifik Okyanusu’nda güçlü bir şekilde ortaya çıkması bekleniyor. Orta‑doğu Pasifik bölgesindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkması, dünya çapında kuraklık, aşırı yağış ve sıcaklık anomalileri yaratıp tarım üretiminden lojistiğe kadar geniş bir zinciri etkileyebilir. Bu iklim olayının, tarladan limanlara, navlun maliyetlerinden raf fiyatlarına kadar tüm gıda zincirinde ekonomideki baskıyı artırması öngörülüyor.
Beroe, uzun süreli El Nino’nun gübre kıtlığı, yüksek enerji maliyetleri ve jeopolitik gerilimlerle birleşmesi halinde küresel gıda emtia fiyatlarında yüzde 14‑16’lık artışın gerçekleşebileceğini öne sürüyor. Bu risk, kakao, kahve, şeker, bitkisel yağlar ve tahıllar gibi ürünleri en çok etkileyebilecek kategorilerde yoğunlaşıyor. Özellikle Batı Afrika’da zaten ağır yağış ve hastalıkla mücadele eden kakao üreticileri, El Nino’nun kritik büyüme dönemlerinde yaşanacak hava koşullarıyla daha da zorlanabilir. Palm yağı üretiminin ise 2027’de gecikmeli olarak baskı altında kalması bekleniyor; yaşlanan plantasyonlar ve artan biyodizel talebi bu piyasayı kırılgan kılıyor. Mısır, buğday ve pirinç gibi temel tahıllarda ise ABD ve Brezilya’nın olumlu üretim beklentileri arzı desteklese de Avrupa’da verim sorunları fiyat baskısına yol açabilir.
Ek olarak, kuraklık nehirlerin ve kanalların su seviyesini düşürerek gemilerin taşıyabileceği yük miktarını sınırlıyor ve Panama Kanalı gibi kritik ticaret yollarındaki kapasite sorunları navlun maliyetini artırıyor. Yüksek petrol fiyatları ise tarımsal üretimde kullanılan yakıttan gübre üretimine, nakliyeden soğuk zincire kadar çok sayıda maliyet kalemini etkiliyor; aynı zamanda biyoyakıt politikaları soya, kolza, palm ve mısır gibi ürünlerde gıda ile enerji sektörlerinin aynı hammadde için rekabet etmesine sebep oluyor. University of Chicago’nun Climate Impact Lab araştırmacıları, Haziran 2026‑Şubat 2027 döneminde El Nino’nun sıcaklık etkileriyle dünya genelinde 451 000 ek ölümle ilişkilendirilebileceğini hesapladı; en yüksek risk, Nijerya, Endonezya ve Sudan’da görülüyor. Bu kapsamlı iklim baskısının, tarımda üretim kayıplarından lojistik aksaklıklarına, enerji maliyetlerinden raf fiyatlarına kadar tüm gıda zincirini şiddetlendirebileceği değerlendiriliyor.
